Doraemon: Nobita và hiệp sĩ rồng là phim điện ảnh thứ tám thuộc loạt Doraemon Movie, được phát hành tại Nhật Bản vào ngày 14 tháng 3 năm 1987. Tác phẩm do Tsutomu Shibayama đạo diễn, Fujiko F. Fujio viết nguyên tác và kịch bản.
Bộ phim đưa nhóm Doraemon đến một thế giới rộng lớn nằm sâu dưới lòng đất, nơi khủng long vẫn tồn tại và phát triển thành một nền văn minh riêng. Từ sự mất tích của Suneo, câu chuyện dần mở rộng thành cuộc điều tra về nguồn gốc của người khủng long và sự kiện tuyệt chủng xảy ra hàng chục triệu năm trước.
Nội dung phim Nobita và hiệp sĩ rồng
Nobita tìm thấy hang động dưới lòng đất
Vào một ngày mùa thu, Nobita khẳng định rằng ở đâu đó trên Trái Đất vẫn còn khủng long sinh sống. Suneo và Jaian không tin, còn bảo bối Máy bói đúng – sai của Doraemon cũng đưa ra kết quả rằng không còn con khủng long nào sống “trên” Trái Đất.
Cùng lúc đó, Nobita đang tìm nơi giấu những bài kiểm tra bị điểm 0 để tránh bị mẹ phát hiện. Doraemon đưa cho cậu bảo bối Hố xuyên mọi nơi, một thiết bị có khả năng dò tìm khoảng trống dưới lòng đất rồi mở đường dẫn đến đó.
Hai người tình cờ tìm được một hang động rất lớn. Nobita nhanh chóng biến nơi đây thành chỗ giấu bài kiểm tra và rủ Shizuka, Jaian cùng Suneo xuống xây dựng căn cứ bí mật.
Mỗi người trang trí một khu vực theo sở thích riêng. Hang động ban đầu chỉ là nơi vui chơi, nhưng cả nhóm chưa biết rằng nó nối với một thế giới hoàn toàn khác nằm sâu trong lòng đất.
Suneo nhìn thấy khủng long và mất tích
Trước đó, chiếc máy bay điều khiển từ xa của Suneo đã rơi xuống sông. Khi đi tìm máy bay, Suneo nhìn thấy một sinh vật cổ dài khổng lồ nhô lên khỏi mặt nước. Cậu nghi ngờ đó là khủng long nhưng không ai tin lời mình kể.
Trong lúc khám phá hang động, Suneo tiếp tục nhìn thấy những sinh vật thời tiền sử. Quyết tâm tìm bằng chứng, cậu mang theo máy quay và một mình tiến sâu vào đường hầm. Suneo tìm thấy chiếc máy bay điều khiển bị mất nhưng sau đó lạc đường và không thể trở lại căn cứ.
Khi Doraemon cùng các bạn phát hiện Suneo mất tích, Hố xuyên mọi nơi đã bị hỏng nên lối vào cũ không còn sử dụng được. Dựa vào những hình ảnh do Suneo ghi lại, cả nhóm xác định hang động có thể thông với khu vực bên dưới lòng sông.
Doraemon, Nobita, Shizuka và Jaian tìm một lối vào khác rồi lên đường giải cứu Suneo.
Cuộc gặp với hiệp sĩ rồng Banhō
Càng đi sâu, nhóm Doraemon càng nhận thấy lòng đất không phải một không gian tối tăm và trống rỗng. Ở đó có rừng cây, sông ngầm, ánh sáng và nhiều loài khủng long tưởng như đã tuyệt chủng.
Trong quá trình tìm kiếm, cả nhóm bị bộ tộc Nanja bắt giữ. Đây là một cộng đồng sống biệt lập, có ngoại hình giống những sinh vật thường được mô tả như kappa trong văn hóa Nhật Bản. Họ từ chối nền văn minh hiện đại và vẫn duy trì lối sống săn bắt nguyên thủy.
Ngay khi Doraemon và các bạn gặp nguy hiểm, một hiệp sĩ cưỡi khủng long tên Banhō xuất hiện giải cứu. Banhō cho biết Suneo đã được tìm thấy và đang được bảo vệ tại thủ đô Enlil.
Nhóm Doraemon theo Banhō lên một con tàu chạy bằng từ trường và đến Enlil. Tại đây, họ gặp lại Suneo, đồng thời phát hiện một nền văn minh của những sinh vật có hình dáng gần giống con người nhưng mang nhiều đặc điểm của loài bò sát.
Bí mật về người khủng long
Người dân Enlil cho biết tổ tiên của họ là những loài khủng long sống sót sau thảm họa cách đây hàng chục triệu năm. Qua thời gian, một nhánh khủng long đã tiến hóa thành người khủng long và xây dựng nền văn minh dưới lòng đất.
Khoa học của Enlil phát triển ở trình độ cao. Người khủng long sở hữu tàu di chuyển trong lòng đất, hệ thống đô thị hiện đại và khả năng nghiên cứu lịch sử bằng những phương tiện đặc biệt.
Tuy nhiên, sự tồn tại của họ phải được giữ kín với loài người trên mặt đất. Doraemon cùng các bạn được thông báo rằng trước khi trở về nhà, ký ức của cả nhóm về thế giới này sẽ bị xóa.
Trong thời gian Banhō đi làm nhiệm vụ, em gái của anh là Rō dẫn nhóm bạn tham quan thành phố. Từ những tư liệu trong bảo tàng, họ biết người khủng long tin rằng tổ tiên mình được các vị thần cứu vào một khu vực được gọi là Thánh địa, trong khi phần lớn khủng long trên mặt đất bị tiêu diệt bởi một thảm họa bí ẩn.
Nobita phát hiện kế hoạch Đại viễn chinh
Trong một chuyến tham quan, Nobita vô tình đi lạc vào khu vực bị cấm. Tại đây, cậu nghe được cuộc họp của những người đứng đầu Enlil và biết họ đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mang tên Đại viễn chinh.
Nobita nghe thấy những lời nói về việc đưa quân lên mặt đất và giành lại thế giới từ loài động vật có vú. Không biết toàn bộ kế hoạch, cậu cho rằng người khủng long chuẩn bị tấn công nhân loại.
Doraemon và các bạn quyết định rời khỏi Enlil để cảnh báo người trên mặt đất. Tuy nhiên, trên đường chạy trốn, họ một lần nữa bị bộ tộc Nanja bắt giữ.
Banhō cùng các hiệp sĩ rồng xuất hiện giải cứu cả nhóm. Thay vì đưa họ về Enlil, con tàu của Banhō bất ngờ tiến vào một đường hầm thời gian. Lúc này, nhóm Doraemon mới phát hiện phương tiện của người khủng long thực chất là một cỗ máy thời gian khổng lồ.
Trở về Trái Đất thời khủng long
Điểm đến của đoàn viễn chinh là Trái Đất vào cuối kỷ Phấn trắng, khoảng 66 triệu năm trước. Người khủng long tin rằng một thế lực ngoài hành tinh đã gây ra thảm họa khiến tổ tiên họ phải rời bỏ mặt đất.
Mục đích của Đại viễn chinh không phải tiêu diệt nhân loại ở hiện tại. Đoàn quân muốn quay về quá khứ, tìm ra nguyên nhân thảm họa và ngăn chặn sự tuyệt chủng của khủng long.
Dù hiểu ra sự thật, Doraemon vẫn lo lắng việc thay đổi quá khứ sẽ khiến lịch sử Trái Đất bị đảo lộn. Nếu khủng long không tuyệt chủng, các loài động vật có vú có thể không phát triển, đồng nghĩa với việc con người trong tương lai có khả năng không xuất hiện.
Doraemon và các bạn dựng Thành Doraemon để ngăn đoàn viễn chinh can thiệp vào lịch sử. Hai bên xảy ra đối đầu nhưng không bên nào thực sự muốn gây thương vong.
Thảm họa làm khủng long tuyệt chủng
Trong lúc hai nhóm còn tranh luận, một thiên thể khổng lồ lao xuống Trái Đất. Vụ va chạm tạo ra động đất và sóng thần trên quy mô lớn, cuốn phăng nhiều khu vực trên bề mặt hành tinh.
Doraemon sử dụng bảo bối tạo phòng ngầm để giúp các bạn tránh khỏi dòng nước. Khi trận đại hồng thủy đi qua, cậu giải thích rằng vụ va chạm mới là nguyên nhân khiến môi trường Trái Đất thay đổi nghiêm trọng.
Bụi và vật chất từ vụ va chạm che phủ bầu khí quyển, ánh sáng Mặt Trời suy giảm, thực vật chết dần, kéo theo sự sụp đổ của chuỗi thức ăn. Phần lớn các loài khủng long không thể thích nghi, trong khi một số động vật có vú nhỏ có cơ hội sống sót và tiếp tục tiến hóa.
Người khủng long nhận ra họ không thể ngăn chặn thảm họa mà không làm thay đổi toàn bộ lịch sử.
Doraemon cùng các bạn giúp đưa một số khủng long còn sống xuống khu vực an toàn dưới lòng đất. Nơi trú ẩn do họ tạo ra chính là Thánh địa được nhắc đến trong truyền thuyết của Enlil. Như vậy, những “vị thần” từng cứu tổ tiên người khủng long thực chất là Doraemon, Nobita và các bạn đến từ tương lai.
Sau khi hiểu được nguồn gốc của dân tộc mình, người khủng long từ bỏ ý định can thiệp vào lịch sử. Nhóm Doraemon được đưa trở về thời hiện đại mà không bị xóa ký ức.
Các nhân vật trong Nobita và hiệp sĩ rồng
Nobita Nobi
Nobita là người đầu tiên trong nhóm tin rằng khủng long có thể vẫn tồn tại. Chính việc cậu sử dụng Hố xuyên mọi nơi để giấu bài kiểm tra điểm 0 đã mở ra lối vào thế giới dưới lòng đất.
Trong nửa sau bộ phim, Nobita vô tình phát hiện kế hoạch Đại viễn chinh. Vì chỉ nghe được một phần cuộc họp, cậu hiểu nhầm mục tiêu của người khủng long, nhưng sự cảnh giác của Nobita cũng giúp nhóm Doraemon nhận ra nguy cơ lịch sử bị thay đổi.
Doraemon
Doraemon dẫn dắt cuộc tìm kiếm Suneo và sử dụng nhiều bảo bối để giúp cả nhóm tồn tại dưới lòng đất. Cậu là người giải thích hậu quả của việc thay đổi lịch sử cũng như nguyên nhân dẫn tới sự tuyệt chủng của khủng long.
Những hành động của Doraemon trong quá khứ vô tình tạo nên truyền thuyết về Thánh địa của người khủng long.
Suneo Honekawa
Suneo giữ vai trò quan trọng trong phần mở đầu. Cậu là người đầu tiên nhìn thấy sinh vật thời tiền sử xuất hiện ở thế giới hiện đại, nhưng không thể khiến mọi người tin mình.
Việc Suneo mất tích trong hang động trở thành lý do để cả nhóm tiến sâu vào lòng đất và phát hiện ra Enlil.
Banhō
Banhō là một hiệp sĩ rồng thuộc lực lượng quân sự của Enlil. Anh có tính cách điềm tĩnh, kỷ luật và luôn cố gắng bảo vệ Doraemon cùng các bạn dù phải tuân theo quy định của đất nước mình.
Banhō không phải nhân vật phản diện. Sự khác biệt về hiểu biết và góc nhìn khiến anh từng đứng ở phía đối lập với nhóm Doraemon.
Rō
Rō là em gái của Banhō. Cô giúp nhóm Doraemon làm quen với cuộc sống tại Enlil và giải thích lịch sử của người khủng long. Rō chưa từng nhìn thấy bầu trời, Mặt Trời hay các vì sao thật vì cả cuộc đời sống dưới lòng đất.
Giáo chủ
Giáo chủ là người lãnh đạo tối cao của nền văn minh khủng long, đồng thời đứng đầu đời sống tín ngưỡng tại Enlil. Ông tin vào truyền thuyết về các vị thần đã cứu tổ tiên người khủng long khỏi thảm họa.
Chỉ huy quân đoàn
Chỉ huy quân đoàn phụ trách lực lượng hiệp sĩ rồng và kế hoạch Đại viễn chinh. Ông tỏ ra cảnh giác với con người trên mặt đất nhưng mục tiêu chính vẫn là tìm hiểu và ngăn chặn thảm họa trong quá khứ.
Bộ tộc Nanja
Nanja là một bộ tộc sống tách biệt khỏi nền văn minh Enlil. Họ duy trì phương thức săn bắt cổ xưa, có tính khí hung dữ và nhiều lần bắt giữ nhóm Doraemon.
Dàn diễn viên lồng tiếng Nhật
| Nhân vật | Diễn viên lồng tiếng |
| Doraemon | Nobuyo Ōyama |
| Nobita Nobi | Noriko Ohara |
| Shizuka Minamoto | Michiko Nomura |
| Jaian | Kazuya Tatekabe |
| Suneo Honekawa | Kaneta Kimotsuki |
| Mẹ Nobita | Sachiko Chijimatsu |
| Bố Nobita | Masayuki Katō |
| Banhō | Hideyuki Hori |
| Rō | Chie Kōjiro |
| Giáo chủ | Kinshirō Iwao |
| Trưởng tế | Chikao Ōtsuka |
| Chỉ huy quân đoàn | Nobuo Tanaka |
| Mẹ Jaian | Kazuyo Aoki |
| Mẹ Suneo | Yoshino Ōtori |
Thông tin đoàn phim và diễn viên được đối chiếu từ hồ sơ của Eiga.com và WOWOW.
Những bảo bối xuất hiện trong phim
Hố xuyên mọi nơi
Hố xuyên mọi nơi có khả năng tự động tìm kiếm khoảng trống dưới lòng đất và tạo đường hầm nối đến vị trí đó. Nobita ban đầu sử dụng bảo bối để tìm chỗ giấu bài kiểm tra, nhưng thiết bị lại phát hiện hang động dẫn đến thế giới khủng long.
Máy bói đúng – sai
Bảo bối trả lời câu hỏi dưới dạng đúng hoặc sai. Khi được hỏi liệu khủng long còn sống “trên Trái Đất” hay không, máy đưa ra kết quả phủ định. Câu trả lời vẫn chính xác vì khủng long trong phim sống bên trong lòng đất.
Bộ phòng ở lắp ráp tức thì
Doraemon sử dụng bộ dụng cụ này để biến hang động thành nơi sinh hoạt. Các căn phòng có tiện nghi cơ bản, giúp nhóm bạn xây dựng căn cứ bí mật dưới lòng đất.
Rêu phát sáng
Rêu phát sáng tạo nguồn sáng trong những khu vực không có ánh nắng. Đây là một trong những bảo bối giúp căn cứ dưới lòng đất trở nên thuận tiện hơn.
Thạch phiên dịch
Thạch phiên dịch giúp Doraemon và các bạn hiểu được ngôn ngữ của cư dân dưới lòng đất, bao gồm cả người khủng long và các cộng đồng bản địa.
Đội thám hiểm tí hon
Những robot thám hiểm nhỏ được Doraemon sử dụng để tìm đường và khảo sát khu vực nguy hiểm mà cả nhóm chưa thể trực tiếp tiếp cận.
Thành Doraemon
Thành Doraemon là căn cứ phòng thủ được dựng lên trong cuộc đối đầu với đoàn viễn chinh. Công trình mang hình dáng một tòa thành Nhật Bản và được trang bị nhiều loại vũ khí mang tính hù dọa.
Các loại vũ khí giả
Doraemon sử dụng pháo bazooka, lựu đạn, tên lửa và súng giả để ngăn các hiệp sĩ rồng tiến vào căn cứ. Chúng tạo hiệu ứng đáng sợ nhưng chủ yếu dùng để uy hiếp, hạn chế gây thương tích cho đối phương.
Phòng ngầm dạng bơm
Bảo bối tạo ra một không gian trú ẩn dưới mặt đất, giúp nhóm Doraemon thoát khỏi trận sóng thần. Trong một số tài liệu, bảo bối được gọi là Pop Basement; phiên bản điện ảnh sử dụng tên Pump Basement.
Ngoài ra, phim còn có Chong chóng tre, Bánh đào tiên, Dầu đảo ngược trời đất, Vòng xuyên thấu và Kẹo cung cấp oxy.
Bối cảnh và sinh vật xuất hiện
Nhật Bản thời hiện đại
Phần đầu phim diễn ra tại khu phố nơi Nobita sinh sống. Hang động được phát hiện từ một lối mở ở khu đất trống và có đường thông với khu vực bên dưới lòng sông.
Thế giới dưới lòng đất
Thế giới dưới lòng đất có hệ sinh thái riêng với rừng cây, sông ngầm và nhiều loài động vật thời tiền sử. Nguồn sáng được giải thích bằng các loại rêu và vật chất phát quang.
Thành phố Enlil
Enlil là thủ đô của nền văn minh người khủng long. Thành phố sở hữu phương tiện chạy bằng từ trường, bảo tàng lịch sử, các công trình tôn giáo và lực lượng hiệp sĩ rồng.
Trái Đất cuối kỷ Phấn trắng
Phần cuối phim diễn ra khoảng 66 triệu năm trước, gần thời điểm xảy ra sự kiện tuyệt chủng hàng loạt kết thúc kỷ Phấn trắng. Bộ phim thể hiện thảm họa dưới hình thức một sao chổi khổng lồ rơi xuống đại dương.
Người khủng long
Người khủng long là hậu duệ tiến hóa từ những loài khủng long sống sót dưới lòng đất. Ngoại hình của họ được lấy cảm hứng từ mô hình Dinosauroid, giả thuyết về hình dạng của một loài khủng long nếu tiếp tục tiến hóa theo hướng có trí thông minh cao.
Ngoài người khủng long, phim còn xuất hiện bò sát biển cổ dài, khủng long ăn cỏ, khủng long ăn thịt và nhiều sinh vật thuộc hệ sinh thái thời tiền sử.
Quá trình sản xuất
Nobita và hiệp sĩ rồng được chuyển thể từ phần truyện dài cùng tên đăng trên tạp chí Monthly CoroCoro Comic qua các số phát hành từ cuối năm 1986 đến đầu năm 1987.
Fujiko F. Fujio tiếp tục khai thác chủ đề khủng long sau Chú khủng long của Nobita, nhưng thay vì kể về tình bạn giữa Nobita với một sinh vật riêng lẻ, tác phẩm xây dựng cả một nền văn minh khủng long trong lòng đất.
Hình tượng người khủng long chịu ảnh hưởng từ mô hình Dinosauroid do nhà cổ sinh vật học Dale Russell đề xuất vào năm 1982. Mô hình đặt ra giả thuyết rằng một nhánh khủng long có thể phát triển hình dáng gần giống con người nếu không bị tuyệt chủng.
Kịch bản cũng sử dụng giả thuyết thiên thể va chạm để giải thích sự tuyệt chủng của khủng long. Vào thời điểm bộ phim được thực hiện, hố va chạm Chicxulub vẫn chưa được xác định đầy đủ, vì vậy phim mô tả thiên thể dưới dạng một sao chổi thay vì tiểu hành tinh.
Đây là phim Doraemon cuối cùng sử dụng tên tác giả Fujiko Fujio trong phần ghi danh trước khi bộ đôi tác giả chính thức hoạt động dưới hai bút danh riêng.
Âm nhạc và bài hát chủ đề
Phần nhạc nền do Shunsuke Kikuchi phụ trách. Các ca khúc xuất hiện trong phim gồm:
- Ca khúc mở đầu: Doraemon no Uta – Kumiko Ōsugi trình bày.
- Ca khúc kết thúc và nhạc trong phim: Tomodachi Dakara – Nobuyo Ōyama và Dàn hợp xướng thiếu nhi Mori no Ki trình bày.
- Ca khúc trong phim: Ashita, Asatte, Shiasatte – Noriko Ohara và Dàn hợp xướng thiếu nhi Mori no Ki trình bày.
Tên Tomodachi Dakara có thể dịch là Vì chúng ta là bạn bè. Nội dung bài hát phù hợp với chủ đề tin tưởng và tình bạn giữa các nhân vật.
Phát hành tại Nhật Bản và Việt Nam
Phim được Toho phát hành tại Nhật Bản vào ngày 14 tháng 3 năm 1987. Tác phẩm được chiếu cùng:
- Pro Golfer Saru: Kōga Hikyō! Kage no Ninpō Golfer Sanjō!
- Obake no Q-Tarō: Tobidase! 1/100 Daisakusen
Tại Việt Nam, chưa có tài liệu xác nhận phim từng được công chiếu chính thức tại rạp. Tác phẩm được nhiều độc giả biết đến qua bản truyện dài của Nhà xuất bản Kim Đồng với tên Nobita và hiệp sĩ rồng.
Một bản VCD cũ từng lưu hành với tên Quái vật hồ Loch Ness, nhưng đây không phải tên tiếng Việt chính thức được sử dụng phổ biến hiện nay.
Doanh thu, giải thưởng và đón nhận
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất phim Nhật Bản, chương trình chiếu chung gồm Nobita và hiệp sĩ rồng cùng hai phim hoạt hình ngắn đạt khoảng 1,50 tỷ yên doanh thu phân phối.
Đây là doanh thu phân phối của cả chương trình ba phim, không phải doanh thu phòng vé riêng của Nobita và hiệp sĩ rồng. Chương trình đứng thứ hai trong bảng xếp hạng phim nội địa Nhật Bản năm 1987 tính theo doanh thu phân phối.
Năm 1988, Fujiko F. Fujio nhận giải Kịch bản xuất sắc nhất tại Giải thưởng Anime Nhật Bản lần thứ 5 cho Nobita và hiệp sĩ rồng. Thành tích này được ghi nhận trong hồ sơ tác giả của Kotobank.
Chủ đề và ý nghĩa của bộ phim
Khác biệt về góc nhìn
Xung đột trong phim chủ yếu xuất phát từ việc hai bên không có đầy đủ thông tin. Nobita cho rằng người khủng long muốn chiếm mặt đất, trong khi họ thực sự đang tìm cách cứu tổ tiên khỏi thảm họa.
Cách xây dựng này khiến bộ phim không có một nhân vật phản diện rõ ràng. Mỗi bên đều hành động dựa trên điều mình tin là đúng.
Tôn trọng quy luật lịch sử
Người khủng long muốn cứu tổ tiên, nhưng thay đổi sự kiện tuyệt chủng có thể xóa bỏ quá trình tiến hóa dẫn đến sự xuất hiện của con người. Bộ phim đặt các nhân vật trước câu hỏi liệu có nên sửa đổi quá khứ chỉ vì kết quả của lịch sử gây bất lợi cho dân tộc mình.
Khoa học và truyền thuyết
Truyền thuyết về các vị thần cứu khủng long cuối cùng được giải thích bằng một vòng lặp thời gian. Những sự kiện mà người Enlil xem là phép màu thực chất do Doraemon cùng các bạn tạo ra bằng bảo bối.
Tình bạn vượt qua khác biệt
Banhō và nhóm Doraemon thuộc hai giống loài, có quan điểm và trách nhiệm khác nhau. Dù từng đối đầu, họ không xem nhau là kẻ thù. Sự tôn trọng giữa các nhân vật giúp hai bên tìm được lời giải cho bí ẩn lịch sử mà không cần chiến thắng bằng bạo lực.
Những thông tin thú vị
- Đây là Doraemon Movie thứ tám và là tác phẩm đầu tiên lấy một nền văn minh dưới lòng đất làm bối cảnh chính.
- Suneo là nhân vật khởi động phần lớn diễn biến của câu chuyện, thay vì chỉ đóng vai trò phụ trong chuyến phiêu lưu.
- Người khủng long không phải nhân vật phản diện; mâu thuẫn chủ yếu đến từ sự hiểu lầm giữa hai nền văn minh.
- Hình tượng người khủng long được lấy cảm hứng từ giả thuyết Dinosauroid công bố năm 1982.
- Fujiko F. Fujio từng bắt đầu sáng tác khi chưa quyết định Banhō sẽ đứng về phía thiện hay phía đối lập.
- Tòa Thành Doraemon được cho là gợi nhớ đến chương trình truyền hình nổi tiếng của Nhật Bản trong thập niên 1980 mang tên Takeshi’s Castle.
- Thời lượng chiếu chính thức được nhiều nguồn điện ảnh Nhật Bản ghi là 91 phút, dù một số danh mục DVD ghi 93 phút.
- Phim kết hợp các giả thuyết về Trái Đất rỗng, sự tiến hóa của khủng long và thiên thể va chạm thành một câu chuyện thống nhất.
