Doraemon: Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy là bộ phim điện ảnh Doraemon thứ 10, được sản xuất để kỷ niệm 10 năm loạt phim điện ảnh. Phim ra mắt tại Nhật Bản ngày 11 tháng 3 năm 1989, do Shibayama Tsutomu đạo diễn và Fujiko F. Fujio trực tiếp viết kịch bản.
Đây là bản điện ảnh gốc năm 1989, không phải bản làm lại. Năm 2016, câu chuyện được chuyển thể lại thành Doraemon: Tân Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy với hình ảnh, dàn diễn viên và một số cách triển khai khác.
Bộ phim đưa Doraemon và nhóm bạn trở về Nhật Bản cách hiện tại 70.000 năm. Chuyến “đại gia xuất” ban đầu chỉ nhằm tìm một vùng đất không thuộc sở hữu của ai, nhưng nhanh chóng biến thành cuộc đối đầu với Gigazombie – kẻ tự xưng là vua linh hồn và đang âm mưu kiểm soát lịch sử nhân loại. Trang lưu trữ Doraeiga xác nhận đây là tác phẩm năm 1989 lấy bối cảnh thế giới 70.000 năm trước.
Nội dung phim chi tiết
Cuộc đại gia xuất của Nobita và các bạn
Câu chuyện mở đầu tại thời tiền sử. Kukuru, một cậu bé thuộc bộ tộc Hikari, trở về sau khi bắt cá và phát hiện ngôi làng đã bị phá hủy, còn toàn bộ dân làng đều biến mất. Trong lúc tuyệt vọng, cậu bị một vùng xoáy bí ẩn trên bầu trời hút vào dòng chảy thời gian.
Ở thế kỷ 20, Nobita tiếp tục bị thầy giáo và mẹ trách mắng. Cậu quyết định bỏ nhà đi nhưng nhanh chóng nhận ra mọi khu đất trong thành phố đều đã có chủ. Ngay cả khi dùng Viên nang cắm trại để dựng nơi trú ẩn, Nobita vẫn bị chủ đất yêu cầu rời đi.
Shizuka, Jaian và Suneo cũng lần lượt muốn ra khỏi nhà vì những yêu cầu và áp lực từ gia đình. Doraemon ban đầu không ủng hộ Nobita, nhưng cuối cùng cũng bỏ đi vì gia đình Nobita phải trông giúp một con hamster có ngoại hình khiến cậu liên tưởng đến chuột.
Không tìm được nơi nào trong thời hiện đại, Nobita đề nghị cả nhóm trở về thời kỳ Nhật Bản chưa có con người sinh sống. Năm người sử dụng Cỗ máy thời gian, vượt qua một vùng nhiễu loạn không-thời gian rồi đặt chân đến Nhật Bản cách hiện tại khoảng 70.000 năm.
Xây dựng thiên đường thời tiền sử
Nhóm bạn chia nhau công việc để xây dựng nơi ở mới. Doraemon cung cấp các bảo bối phục vụ việc dựng nhà, tạo thức ăn và cải tạo môi trường. Nobita được giao nhiệm vụ chăm sóc vật nuôi.
Với Trứng nhân bản và các ống gen động vật, Nobita bí mật kết hợp nhiều loài khác nhau để tạo ra ba sinh vật tưởng tượng:
- Pega là ngựa có cánh, được tạo từ gen ngựa và thiên nga.
- Gri là griffin, kết hợp đặc điểm của đại bàng và sư tử.
- Dorako là một con rồng được tạo từ gen cá sấu, hươu và dơi.
Sau một thời gian tận hưởng cuộc sống tự do, cả nhóm quyết định trở về hiện tại vì tin rằng họ có thể quay lại nơi này bất cứ lúc nào.
Gặp gỡ Kukuru
Ngày hôm sau, nhóm bạn phát hiện Kukuru đã bị nhiễu loạn không-thời gian đưa đến thế kỷ 20. Họ mang cậu trở lại 70.000 năm trước và dùng Bánh mì chuyển ngữ vị tương để giao tiếp.
Kukuru cho biết mình là con trai của Tajikara, một thành viên bộ tộc Hikari sống trên đại lục, tại khu vực thuộc Trung Quốc ngày nay. Bộ tộc của cậu đã bị những người Kurayami tấn công và bắt đi. Đứng sau Kurayami là Gigazombie, kẻ tự nhận có phép thuật bất tử và được gọi là vua linh hồn.
Doraemon cho rằng “phép thuật” của Gigazombie có thể chỉ là một dạng kỹ thuật mà người tiền sử không thể hiểu được. Để Kukuru tin tưởng, Doraemon cải trang thành “Dorazombie”, một pháp sư sở hữu sức mạnh tương đương với Gigazombie.
Giải cứu bộ tộc Hikari
Doraemon, Nobita và các bạn cưỡi Pega, Gri và Dorako đến ngôi làng bị phá hủy của bộ tộc Hikari. Từ đây, họ dùng Gậy tìm người để lần theo dấu vết những người bị bắt.
Nhóm bạn đuổi kịp đoàn Kurayami đúng lúc Tajikara sắp bị sát hại. Doraemon xuất hiện trong hình dạng Dorazombie và sử dụng Gậy điện để đánh lui những kẻ tấn công.
Kẻ trực tiếp chỉ huy Kurayami là Tsuchidama, một sinh vật có hình dáng giống tượng đất nung. Nó có thể bay, phóng sóng xung kích và tự phục hồi sau khi cơ thể bị phá hủy. Doraemon dùng Áo choàng phản lực đẩy ngược đòn tấn công, khiến Tsuchidama vỡ thành nhiều mảnh.
Kukuru được đoàn tụ với cha mẹ. Theo đề nghị của Shizuka, Doraemon đưa bộ tộc Hikari qua Cánh cửa thần kỳ đến Nhật Bản – vùng đất khi ấy vẫn chưa có cộng đồng người nào cư trú lâu dài. Tại đây, họ bắt đầu xây dựng một ngôi làng mới bằng chính sức lao động của mình.
Tuy nhiên, Pega, Gri và Dorako đã biến mất. Không ai biết rằng Tsuchidama có khả năng tự ghép lại cơ thể và vẫn đang theo dõi họ.
Thân phận thật của Gigazombie
Sau khi trở về thế kỷ 20, Doraemon kiểm tra một mảnh vỡ của Tsuchidama và phát hiện nó được làm từ gốm nhớ hình dạng – loại vật liệu không thể tồn tại ở thời tiền sử. Điều này chứng minh Gigazombie không phải pháp sư cổ đại mà là một kẻ đến từ tương lai.
Nhóm bạn lập tức quay lại Nhật Bản 70.000 năm trước. Ngôi làng mới đã bị tấn công, còn Kukuru và toàn bộ bộ tộc Hikari bị bắt tới Cung điện Tokoyami.
Trên đường truy tìm căn cứ, cả nhóm gặp một trận bão tuyết. Nobita bị tách khỏi mọi người, trong khi Bình cứu hộ do Doraemon phái đi tìm cậu bị Tsuchidama phát hiện và phá hủy.
Doraemon, Shizuka, Jaian và Suneo vô tình tìm thấy lối vào Cung điện Tokoyami. Tại đây, Gigazombie tiết lộ hắn là tội phạm thời gian đến từ thế kỷ 23. Hắn sử dụng Thiết bị phá hủy không gian phụ để phong tỏa khu vực, ngăn Tuần tra Thời gian tiếp cận, đồng thời bắt các bộ tộc tiền sử phục vụ cho kế hoạch thống trị lịch sử.
Doraemon cố chống trả nhưng nhanh chóng thất bại. Cả bốn người bị bắt và trở thành vật hiến tế cho những con hổ răng kiếm.
Kết thúc phim
Trong lúc kiệt sức giữa bão tuyết, Nobita được một con voi ma mút biết nói cứu sống. Trước khi rời đi, con voi trao cho cậu một chiếc hộp nhỏ nhưng không giải thích công dụng.
Sau khi bão tan, Nobita tìm lại được Pega, Gri và Dorako. Ba sinh vật đưa cậu đến Cung điện Tokoyami, nơi Nobita kịp thời giải cứu Doraemon và các bạn khỏi đàn hổ răng kiếm.
Gigazombie gây sập đường hầm, nhốt cả nhóm trong căn cứ. Khi không còn lối thoát, Nobita nhớ tới chiếc hộp của con voi ma mút và nhấn nút bên trong. Chiếc hộp thực chất là máy phát tín hiệu, còn voi ma mút là phương tiện cải trang của một nhân viên Tuần tra Thời gian đang bí mật điều tra Gigazombie.
Nhận được tọa độ căn cứ, lực lượng Tuần tra Thời gian lập tức xuất hiện, khống chế Tsuchidama và bắt giữ Gigazombie. Vì vậy, người trực tiếp đánh bại phản diện cuối cùng là Tuần tra Thời gian, còn Nobita là người kích hoạt thiết bị giúp họ xác định căn cứ.
Bộ tộc Hikari được giải cứu và tiếp tục định cư tại Nhật Bản thời tiền sử. Pega, Gri và Dorako không thể ở lại vì chúng là những sinh vật không thuộc hệ sinh thái hoặc lịch sử tự nhiên của thời đại này. Tuần tra Thời gian quyết định đưa chúng đến Công viên Safari Động vật Tưởng tượng trong tương lai.
Bộ phim kết thúc với cảnh Nobita khóc và hứa sẽ đến thăm ba người bạn. Cậu đứng vẫy tay cho tới khi phương tiện của Tuần tra Thời gian biến mất.
Nhân vật
Doraemon
Doraemon cung cấp các bảo bối phục vụ cuộc sống thời tiền sử và dẫn dắt nhóm bạn điều tra Gigazombie. Khi giao tiếp với bộ tộc Hikari, cậu cải trang thành pháp sư Dorazombie để biến công nghệ tương lai thành khái niệm mà người nguyên thủy có thể hiểu được.
Nobita
Nobita là người đề xuất chuyến du hành 70.000 năm về quá khứ. Cậu cũng tạo ra Pega, Gri và Dorako, sau đó một mình vượt qua bão tuyết để giải cứu các bạn. Việc Nobita kích hoạt máy phát tín hiệu của Tuần tra Thời gian là bước quyết định dẫn đến sự sụp đổ của Gigazombie.
Shizuka, Jaian và Suneo
Shizuka là người đề nghị đưa bộ tộc Hikari tới Nhật Bản để họ có thể sống an toàn. Jaian và Suneo tham gia xây dựng căn cứ, di chuyển bằng Dorako và chiến đấu trong các cuộc giải cứu.
Kukuru
Kukuru là cậu bé thuộc bộ tộc Hikari bị nhiễu loạn không-thời gian đưa tới thế kỷ 20. Mong muốn cứu cha mẹ và dân làng của Kukuru trở thành nguyên nhân khiến nhóm Doraemon bước vào cuộc chiến với Gigazombie.
Gigazombie
Gigazombie tự xưng là vua linh hồn bất tử nhưng thực chất là tội phạm thời gian đến từ thế kỷ 23. Hắn lợi dụng công nghệ tương lai để khiến người tiền sử tin rằng mình sở hữu phép thuật, đồng thời âm mưu biến quá khứ thành lãnh địa riêng.
Tsuchidama
Tsuchidama là thuộc hạ máy móc của Gigazombie, có hình dáng giống tượng đất nung. Cơ thể bằng gốm nhớ hình dạng giúp nó tự ghép lại sau khi bị phá vỡ. Trong bản phim năm 1989 chỉ có một Tsuchidama hoạt động nổi bật.
Pega, Gri và Dorako
Ba sinh vật tưởng tượng do Nobita tạo ra không chỉ là vật nuôi mà còn đóng vai trò phương tiện di chuyển và trực tiếp giải cứu nhóm bạn trong hồi cuối của bộ phim.
Bối cảnh và thế giới trong phim
Phim diễn ra tại ba không gian chính:
- Tokyo ở thế kỷ 20: nơi Nobita và các bạn bắt đầu kế hoạch bỏ nhà đi.
- Nhật Bản cách hiện tại 70.000 năm: vùng đất nhóm bạn lựa chọn để xây dựng thiên đường riêng và cũng là nơi bộ tộc Hikari định cư.
- Đại lục Trung Quốc thời hậu Pleistocen: quê hương của bộ tộc Hikari, bộ tộc Kurayami và vị trí Cung điện Tokoyami của Gigazombie.
Một bối cảnh quan trọng khác là vùng nhiễu loạn không-thời gian. Đây là hiện tượng có thể cuốn một người ra khỏi thời đại của họ và đưa đến một thời điểm hoàn toàn khác. Kukuru tới thế kỷ 20 do vô tình bị cuốn vào hiện tượng này.
Bảo bối, vật phẩm và năng lực nổi bật
- Cỗ máy thời gian: đưa nhóm bạn trở về Nhật Bản 70.000 năm trước.
- Viên nang cắm trại: tạo ra nơi ở tạm thời cho Nobita.
- Ống gen động vật và Trứng nhân bản: được dùng để tạo ra Pega, Gri và Dorako.
- Bánh mì chuyển ngữ vị tương: giúp nhóm Doraemon giao tiếp với Kukuru.
- Gậy tìm người: lần theo dấu vết của bộ tộc Hikari.
- Cánh cửa thần kỳ: đưa bộ tộc Hikari từ đại lục sang Nhật Bản.
- Gậy điện: vũ khí Doraemon dùng khi hóa thân thành Dorazombie.
- Áo choàng phản lực: đẩy ngược sóng xung kích của Tsuchidama.
- Bình cứu hộ: được phái đi tìm Nobita trong bão tuyết nhưng bị phá hủy.
- Thiết bị phá hủy không gian phụ: công nghệ của Gigazombie dùng để phong tỏa dòng thời gian.
- Máy phát tín hiệu của Tuần tra Thời gian: vật phẩm giúp xác định vị trí Cung điện Tokoyami.
Quá trình sản xuất
Bộ phim được chuyển thể từ truyện dài cùng tên của Fujiko F. Fujio, đăng nhiều kỳ trên Monthly CoroCoro Comic từ cuối năm 1988 đến đầu năm 1989. Fujiko F. Fujio đồng thời giữ vai trò nguyên tác, biên kịch và chỉ đạo sản xuất chung.
Shibayama Tsutomu đảm nhiệm vai trò đạo diễn, Tominaga Sadayoshi phụ trách chỉ đạo hoạt họa, Numai Noburō là giám đốc mỹ thuật và Kikuchi Shunsuke sáng tác nhạc nền. Danh sách nhân sự và dàn diễn viên được đối chiếu từ Eiga.com và Animate Times.
Tác phẩm được Shin-Ei Animation thực hiện với sự tham gia sản xuất của Shogakukan và TV Asahi, còn Toho phụ trách phát hành tại rạp. Đây cũng là phim điện ảnh Doraemon đầu tiên sử dụng âm thanh Dolby Stereo tại các rạp có hỗ trợ.
Âm nhạc
Phần nhạc nền của phim do Kikuchi Shunsuke phụ trách.
Ca khúc mở đầu là “Doraemon no Uta”, do Yamano Satoko trình bày, với phần thoại của Ōyama Nobuyo trong vai Doraemon. Đây là phim điện ảnh đầu tiên sử dụng phiên bản bài hát do Yamano Satoko thể hiện.
Ca khúc kết thúc là “Toki no Tabibito” – nghĩa là “Lữ khách thời gian” – do Nishida Toshiyuki trình bày. Bài hát có phần lời của Takeda Tetsuya, nhạc do Horiuchi Takao sáng tác và Wakakusa Kei phối khí.
Trong cảnh bộ tộc Hikari tổ chức lễ mừng tại nơi ở mới, nhân vật Utabe còn sáng tác và trình bày một bài hát ca ngợi Dorazombie. Đây là bài hát xuất hiện trong nội dung phim, không phải đĩa đơn chủ đề được phát hành độc lập.
Phát hành
Phim được Toho công chiếu tại Nhật Bản vào ngày 11 tháng 3 năm 1989, cùng chương trình với phim ngắn Dorami-chan: Mini-Dora SOS!!!. Thời lượng riêng của Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy là 100 phút.
Tại Việt Nam, chưa tìm thấy hồ sơ đáng tin cậy xác nhận bộ phim năm 1989 từng được cấp phép chiếu rạp hoặc có ngày phát sóng truyền hình chính thức. Một số tài liệu ghi nhận phim từng lưu hành dưới dạng VCD với các tên như Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy hoặc Chiến thắng quỷ Kamat, nhưng không có ngày phát hành được xác minh. Không nên nhầm thông tin này với bản làm lại năm 2016, vốn được chiếu rạp chính thức tại Việt Nam.
Mã P trong bảng là mức phân loại biên tập của website, không phải giấy phân loại phim chiếu rạp do Cục Điện ảnh Việt Nam cấp. Phim được Apple TV Nhật Bản xếp mức G, phù hợp mọi đối tượng; nội dung không có bạo lực trực diện hoặc hình ảnh gây tổn thương, dù một số cảnh Tsuchidama, hổ răng kiếm và bão tuyết có thể tạo cảm giác căng thẳng với trẻ nhỏ. Apple TV hiện ghi phim dài 1 giờ 40 phút và mang mức G tại Nhật Bản.
Doanh thu
Theo Liên đoàn các nhà sản xuất phim Nhật Bản, chương trình chiếu chung gồm Doraemon: Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy và Dorami-chan: Mini-Dora SOS!!! đạt ¥2,02 tỷ doanh thu phân phối. Đây không phải số doanh thu riêng biệt của một mình phim Doraemon và cũng không nên nhầm với tổng doanh thu bán vé theo cách thống kê hiện nay. Thống kê Eiren năm 1989 liệt kê hai tác phẩm chung trong cùng một chương trình do Toho phát hành.
Phim thu hút khoảng 4,2 triệu lượt khán giả. Đây từng là kỷ lục lượng người xem của loạt phim điện ảnh Doraemon và chỉ bị Doraemon: Nobita và đảo giấu vàng vượt qua vào năm 2018. Oricon cũng xác nhận con số 4,2 triệu khán giả cùng mức doanh thu phân phối ¥2,02 tỷ.
Chủ đề và thông điệp
Tự do luôn đi cùng trách nhiệm
Nhóm bạn bắt đầu chuyến đi vì muốn thoát khỏi sự quản lý của người lớn. Tuy nhiên, cuộc sống tự do ở thời tiền sử vẫn đòi hỏi họ phải xây nhà, tạo thức ăn, bảo vệ nhau và chịu trách nhiệm với những sinh vật do mình tạo ra.
Công nghệ có thể bị biến thành “phép thuật”
Gigazombie không có năng lực siêu nhiên. Hắn sử dụng kiến thức của tương lai để khiến người tiền sử sợ hãi và phục tùng. Doraemon cũng dùng công nghệ để hóa thân thành Dorazombie, nhưng mục đích của cậu là bảo vệ những người yếu thế. Sự đối lập nằm ở cách mỗi người sử dụng tri thức và sức mạnh.
Không được tùy ý thay đổi lịch sử
Âm mưu của Gigazombie cho thấy hậu quả khi một người từ tương lai can thiệp vào quá khứ vì lợi ích cá nhân. Tuần tra Thời gian xuất hiện để ngăn tội phạm chiếm hữu lịch sử và đưa những sinh vật không thuộc thời đại về nơi phù hợp.
Sự trưởng thành qua chia ly
Nobita tạo ra Pega, Gri và Dorako rồi gắn bó với chúng như những người bạn thực sự. Việc phải chia tay ở cuối phim giúp cậu hiểu rằng yêu quý một sinh vật không có nghĩa là giữ nó bên mình bằng mọi giá.
Thông tin bên lề
- Đây là phim điện ảnh Doraemon thứ 10 và là tác phẩm kỷ niệm 10 năm loạt phim điện ảnh.
- Phim đồng thời được thực hiện nhân dịp TV Asahi kỷ niệm 30 năm thành lập và loạt anime Doraemon năm 1979 tròn 10 năm.
- Tác phẩm giành Giải Bạc Xuất sắc tại Golden Gross Award lần thứ 7.
- Cảnh triển khai lực lượng Tuần tra Thời gian ở cuối phim được dàn dựng như một sự gợi nhắc tới Doraemon: Chú khủng long của Nobita năm 1980.
- Phần mở đầu chỉ tập trung vào Kukuru. Doraemon và nhóm bạn chưa xuất hiện cho đến sau khi cậu bị cuốn vào nhiễu loạn không-thời gian.
- Bản truyện có đoạn cho thấy Kukuru trưởng thành và trở thành thủ lĩnh, nhưng tình tiết này không xuất hiện trong kết thúc của bản điện ảnh năm 1989.
- Trò chơi Doraemon: Giga Zombie no Gyakushū phát hành năm 1990 có nội dung mang tính hậu truyện, nhưng không thuộc diễn biến chính thức của bộ phim.
- Năm 2016, phim được phục chế 4K để phát hành trên J:COM On Demand. Đây là tác phẩm điện ảnh Doraemon đầu tiên được chuyển đổi toàn bộ sang định dạng 4K. Thông báo của J:COM xác nhận bản phục chế được phát trực tuyến trong thời gian quảng bá bản làm lại.
- Cũng trong năm 2016, câu chuyện được làm lại thành Doraemon: Tân Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy. Bản mới là phim điện ảnh Doraemon thứ 36, không phải bản phục chế đơn thuần của phim năm 1989.
