Doraemon: Nobita – Vũ trụ phiêu lưu kí là phim hoạt hình khoa học viễn tưởng của Nhật Bản, ra mắt ngày 6 tháng 3 năm 1999. Đây là bộ phim điện ảnh dài thứ 20 thuộc loạt Doraemon, đồng thời được thực hiện để kỷ niệm 20 năm anime truyền hình và loạt phim chiếu rạp.
Phim do Tsutomu Shibayama đạo diễn, Nobuaki Kishima viết kịch bản và Shin-Ei Animation đảm nhận phần hoạt hình. Câu chuyện đưa Doraemon, Nobita cùng những người bạn rời khỏi Trái Đất, gặp gỡ một đoàn người đã lang thang giữa ngân hà suốt nhiều thế kỷ để tìm kiếm quê hương mới.
Không chỉ là một cuộc phiêu lưu ngoài không gian, bộ phim còn đề cập đến hậu quả của việc hủy hoại môi trường, cuộc sống của những cộng đồng mất quê hương và ranh giới giữa di cư hòa bình với xâm lược bằng vũ lực. Trang lưu trữ chính thức của Doraemon Movie giới thiệu câu chuyện xoay quanh nhóm Doraemon, Đội Kị sĩ Thiếu niên Vũ trụ và cuộc đối đầu với lực lượng độc lập đang bị một kẻ bí ẩn thao túng.
Nội dung phim
Trò chơi Star Crash
Câu chuyện bắt đầu khi Suneo khoe rằng mình có vé du hành vũ trụ. Tuy nhiên, chuyến đi chỉ có thể thực hiện trong tương lai, khiến Nobita lập tức tìm đến Doraemon và nài nỉ cậu bạn mèo máy đưa cả nhóm vào không gian.
Doraemon cho mọi người sử dụng Star Crash Game, một trò chơi thám hiểm vũ trụ của thế kỷ 22. Người chơi có thể điều khiển những phi thuyền chiến đấu và trải nghiệm cảm giác bay giữa các vì sao như một chuyến du hành thực sự.
Trong lúc chơi, Jaian và Suneo phối hợp bắn hạ tàu của Doraemon, Nobita và Shizuka. Ba người bị đẩy khỏi trò chơi, trong khi Jaian và Suneo vẫn còn mắc kẹt bên trong thiết bị.
Sau một sự cố gây náo loạn căn phòng, máy trò chơi bị văng ra ngoài. Mẹ Nobita tưởng đó là đồ bỏ đi nên mang đi vứt. Khi Doraemon và Nobita tìm đến nơi tập kết rác, thiết bị đã biến mất.
UFO bí ẩn và chuyến đi vào vũ trụ
Nhờ một bảo bối có khả năng tái hiện những việc đã xảy ra, Doraemon phát hiện một vật thể phát sáng bí ẩn đã lấy chiếc máy trò chơi. Vật thể này sau đó bay về phía một UFO đang đậu gần ngọn đồi sau trường.
Tại hiện trường, nhóm Nobita tìm thấy một vật nhỏ phát sáng có hình dạng giống viên kẹo konpeitō. Cho rằng đây là đồ vật bị UFO đánh rơi, Doraemon sử dụng Xuồng cứu sinh vũ trụ để lần theo dấu vết của nó.
Doraemon, Nobita và Shizuka vì thế bắt đầu một chuyến đi hoàn toàn ngoài dự tính. Từ một trò chơi mô phỏng, cả nhóm thực sự lao vào khoảng không sâu thẳm và phải đối mặt với những nguy hiểm mà Doraemon từng cảnh báo.
Sau khi vượt qua một trận bão ion và mất phương tiện, ba người buộc phải lên chiếc phi thuyền bí ẩn. Tại đây, họ tìm thấy Jaian và Suneo đã thoát khỏi Star Crash Game.
Đội Kị sĩ Thiếu niên Vũ trụ
Chủ nhân của phi thuyền là một nhóm thám hiểm tự gọi mình là Đội Kị sĩ Thiếu niên Vũ trụ. Nhóm bao gồm Lian, Freya, Log và Gorogoro.
Lian là người chỉ huy trẻ tuổi, có ý thức trách nhiệm cao nhưng ban đầu tỏ ra cảnh giác với Doraemon và các bạn. Log là một robot chuyên điều khiển và sửa chữa tàu. Freya là sinh vật nhỏ có hình dáng giống tiên, còn Gorogoro là một người đá khổng lồ với sức mạnh vượt trội.
Do đột nhập vào tàu mà chưa được phép, nhóm Doraemon bị giữ lại. Tình hình chỉ thay đổi sau khi mọi người cùng đối mặt với con quái vật khổng lồ trên một hành tinh xa lạ. Doraemon và các bạn hỗ trợ giải cứu phi thuyền, từ đó giành được sự tin tưởng của Lian.
Doraemon định sử dụng Cánh cửa thần kỳ để trở về nhà nhưng khoảng cách giữa họ và Trái Đất đã vượt quá giới hạn hoạt động của bảo bối. Thiết bị dịch chuyển tức thời trên tàu của Lian cũng bị hư hỏng. Nếu chỉ bay bằng động cơ thông thường, họ sẽ phải mất hơn một trăm triệu năm mới có thể quay lại Trái Đất.
Hy vọng duy nhất là tìm đường trở về Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà, nơi có khả năng sửa chữa phi thuyền.
Hạm đội mất quê hương
Lian kể rằng tổ tiên của mình từng sinh sống trên hành tinh Lagna. Khoảng 300 năm trước, nền văn minh vật chất phát triển quá mức đã phá hủy hệ sinh thái của hành tinh. Cây cối chết dần, bầu không khí trở nên độc hại và cư dân không thể tiếp tục sinh sống nếu thiếu thiết bị hỗ trợ hô hấp.
Người Lagna buộc phải rời bỏ quê hương, lên những con tàu di dân để tìm kiếm một hành tinh mới. Trong quá trình lang thang giữa vũ trụ, họ gặp thêm nhiều cộng đồng cũng đã mất quê hương. Các con tàu dần liên kết với nhau, tạo thành Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà khổng lồ.
Nguyên tắc quan trọng nhất của hạm đội là không chiếm đoạt hành tinh khác bằng vũ lực. Họ chỉ chấp nhận định cư khi đạt được thỏa thuận hòa bình với cư dân bản địa.
Những người trẻ sinh ra trên tàu đã thành lập Đội Kị sĩ Thiếu niên Vũ trụ. Nhiệm vụ của họ là đi tới các hệ sao xa xôi, tìm kiếm những hành tinh có thể duy trì sự sống và thu thập dữ liệu cho hạm đội.
Những hành tinh nguy hiểm
Trên đường trở về hạm đội, phi thuyền liên tục gặp sự cố. Nhóm thám hiểm phải đối mặt với quái vật khổng lồ, hành tinh tạo ra ảo giác, vùng không gian gần hố đen và nghĩa địa phi thuyền chứa những sinh vật khoáng thạch hút năng lượng.
Doraemon sử dụng nhiều bảo bối khác nhau để giải quyết từng tình huống. Nobita cũng thể hiện khả năng quan sát và ứng biến tốt hơn thường ngày. Trong một số thời điểm quan trọng, chính Nobita là người nghĩ ra cách phối hợp các bảo bối để cứu con tàu.
Những biến cố khiến hai nhóm ngày càng thân thiết. Doraemon tìm thấy sự đồng cảm với Log vì cả hai đều là robot. Nobita trở thành người bạn gần gũi của Lian, Shizuka cảm thông với Freya, còn Jaian và Suneo nhanh chóng kết thân với Gorogoro.
Bí mật của Freya
Các tai nạn xảy ra liên tiếp không hoàn toàn là ngẫu nhiên. Freya thực chất đang bí mật làm việc cho Độc lập quân, một lực lượng đã tách khỏi Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà.
Vì muốn bảo vệ Lian, Freya chấp nhận truyền tin và phá hoại hệ thống liên lạc của phi thuyền. Cô tin rằng hành động của mình sẽ giúp Lian được an toàn, nhưng dần nhận ra Độc lập quân đang lợi dụng tình cảm ấy.
Mặc dù được giao nhiệm vụ loại bỏ nhóm Doraemon, Freya không thể làm hại những người đã coi mình là bạn. Khi Shizuka gặp nguy hiểm trên hành tinh ảo giác, Freya quyết định ra tay cứu cô. Đây là bước ngoặt khiến Freya chống lại mệnh lệnh và trở về bên Lian.
Âm mưu xâm lược Trái Đất
Cả nhóm cuối cùng bị Độc lập quân bắt giữ và đưa tới căn cứ tiền phương. Tại đây, họ phát hiện người lãnh đạo lực lượng này chính là Chỉ huy Liebert, cha của Lian.
Liebert vốn là chỉ huy quân sự của Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà. Do tuyệt vọng trước cuộc sống lang thang kéo dài hàng thế kỷ, ông bị Angolmois lợi dụng điểm yếu trong tâm trí. Dưới sự điều khiển của hắn, Liebert thành lập một hạm đội chiến đấu và chuẩn bị chiếm Trái Đất bằng vũ lực.
Đằng sau âm mưu là Angolmois, còn được gọi là Moa. Hắn tự nhận mình là “đại vương khủng bố” sẽ hủy diệt thế giới vào năm 1999, gợi nhắc đến lời tiên tri nổi tiếng của Nostradamus.
Sau khi thoát khỏi căn cứ, nhóm Doraemon trở về tàu mẹ Gaia để cảnh báo hội đồng hạm đội. Tại khu thánh địa của con tàu, Lian gặp linh hồn người mẹ đã mất thông qua cây thần Yggd. Cô giúp Lian hiểu rằng Liebert đang bị một thế lực tà ác thao túng.
Trận chiến bảo vệ Trái Đất
Độc lập quân triển khai một số lượng lớn chiến hạm không người lái, chuẩn bị tiến về phía Trái Đất. Doraemon và các bạn sử dụng những phi thuyền chiến đấu trong Star Crash Game để hỗ trợ Đội Kị sĩ Thiếu niên Vũ trụ.
Trong lúc các lực lượng của hạm đội ngăn chặn đội quân máy móc, Nobita và Doraemon tìm cách vô hiệu hóa hệ thống điều khiển trung tâm. Khi mạng lưới chỉ huy bị phá hỏng, phần lớn chiến hạm của Độc lập quân mất khả năng hoạt động.
Angolmois ra lệnh cho Liebert tấn công chính con trai mình. Tuy nhiên, tình cảm dành cho Lian đã giúp Liebert thoát khỏi sự kiểm soát tinh thần. Ông quay lại chống Angolmois và cùng mọi người phá hủy cơ thể máy móc mà kẻ phản diện đang sử dụng.
Angolmois sau đó bộc lộ bản chất là một thực thể không có hình dạng cố định. Hắn hấp thụ đống máy móc và phế liệu xung quanh để tạo thành một cơ thể mới. Doraemon dùng Đèn đông cứng khiến hắn không thể biến đổi, sau đó gắn Nhãn bay dùng trong vũ trụ để đẩy hắn về phía hố đen.
Cuộc xâm lược bị ngăn chặn, Liebert được giải thoát và Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà trở lại con đường tìm kiếm quê hương mới bằng phương pháp hòa bình. Nhóm Doraemon cuối cùng cũng có thể trở về Trái Đất.
Nhân vật
Doraemon
Doraemon là người cung cấp phương tiện và bảo bối cho chuyến phiêu lưu. Khác với một số phim mà chiếc túi thần kỳ bị mất hoặc không thể sử dụng, trong tác phẩm này Doraemon dùng bảo bối khá thường xuyên. Tuy nhiên, mỗi món đồ đều có giới hạn, buộc các nhân vật phải phối hợp và suy nghĩ thay vì chỉ phụ thuộc vào công nghệ.
Nobita
Nobita là cầu nối quan trọng giữa những người bạn trên Trái Đất và cư dân của hạm đội. Sự chân thành của cậu giúp Lian dần từ bỏ thái độ cảnh giác. Trong trận chiến cuối cùng, Nobita còn thể hiện khả năng ứng biến nhanh và biết kết hợp nhiều bảo bối để giải quyết nguy hiểm.
Shizuka
Shizuka giữ vai trò cảm hóa Freya. Thay vì coi Freya là kẻ phản bội không thể tha thứ, Shizuka nhận ra sự giằng xé và lòng tốt còn tồn tại trong cô. Tình bạn giữa hai người góp phần giúp Freya đủ can đảm chống lại Độc lập quân.
Jaian và Suneo
Jaian và Suneo là nguyên nhân khiến cuộc hành trình bắt đầu khi bị mắc kẹt trong Star Crash Game. Trong chuyến đi, Jaian kết thân với Gorogoro nhờ tính cách mạnh mẽ và thẳng thắn. Suneo tuy thường sợ hãi nhưng vẫn tham gia chiến đấu để bảo vệ Trái Đất.
Lian
Lian là đội trưởng của Đội Kị sĩ Thiếu niên Vũ trụ và là con trai Chỉ huy Liebert. Sinh ra trên một con tàu di dân, Lian chưa từng biết đến cuộc sống trên một hành tinh có thiên nhiên phong phú. Vì vậy, cậu đặc biệt yêu thích cây cối và bị thu hút bởi môi trường tự nhiên của Trái Đất.
Freya
Freya là sinh vật nhỏ có khả năng bay và phát sáng. Việc cô thu thập những món đồ bỏ đi đã vô tình dẫn đến sự biến mất của Star Crash Game. Freya là nhân vật có mâu thuẫn nội tâm rõ nhất phim: vừa yêu quý Lian, vừa bị buộc phải làm gián điệp cho phe đối lập.
Log
Log là robot điều khiển và sửa chữa phi thuyền. Cậu có tính cách tò mò, thân thiện và đặc biệt quan tâm đến những bảo bối của Doraemon. Mối quan hệ giữa hai robot mang lại nhiều tình huống hài hước cho chuyến đi.
Gorogoro
Gorogoro là thành viên có ngoại hình giống người đá, sở hữu thể lực lớn và thường chỉ phát ra âm thanh giống tên của mình. Cậu nhanh chóng trở thành bạn của Jaian và được Jaian gọi bằng biệt danh thân mật “Goro”.
Chỉ huy Liebert
Liebert là cha của Lian và từng phục vụ Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà. Mong muốn tìm được nơi định cư cho cộng đồng khiến ông trở thành mục tiêu để Angolmois thao túng. Tình cảm cha con cuối cùng giúp ông phá vỡ sự kiểm soát của kẻ phản diện.
Angolmois
Angolmois là phản diện chính và kẻ đứng sau Độc lập quân. Hắn không có cơ thể thật sự mà tồn tại dưới dạng một khối vật chất vô định hình, có thể hấp thụ những đồ vật xung quanh. Doraemon nhận định Angolmois có thể là hiện thân của phần ác ý ẩn sâu trong lòng con người.
Bối cảnh và tổ chức
Hành tinh Lagna
Lagna là quê hương cũ của tổ tiên Lian. Việc phát triển vật chất không kiểm soát đã phá vỡ hệ sinh thái, biến một hành tinh từng có sự sống thành vùng đất không thể cư trú. Đây là lời cảnh báo trực tiếp nhất của bộ phim về hậu quả của ô nhiễm và khai thác thiên nhiên quá mức.
Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà
Hạm đội được hình thành từ nhiều cộng đồng đã mất hành tinh quê hương. Trung tâm của hạm đội là tàu mẹ Gaia, một thành phố khổng lồ có khả năng duy trì cuộc sống của hàng triệu cư dân giữa không gian.
Cây thần Yggd
Yggd là cây cổ thụ được bảo vệ trong khu thánh địa của Gaia. Nó phát triển từ một trong những mầm cây cuối cùng còn sót lại trên Lagna. Quả của Yggd có hình dạng giống kẹo konpeitō và được trao cho các thành viên Đội Kị sĩ Thiếu niên Vũ trụ như một vật hộ mệnh.
Độc lập quân
Độc lập quân chủ trương dùng sức mạnh quân sự để chiếm một hành tinh thích hợp. Tổ chức này đối lập hoàn toàn với nguyên tắc di cư hòa bình của Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà. Phần lớn lực lượng chiến đấu của họ là robot và chiến hạm không người lái.
Bảo bối và công nghệ nổi bật
- Star Crash Game: Trò chơi thám hiểm vũ trụ của thế kỷ 22, cho phép người chơi điều khiển phi thuyền chiến đấu trong không gian thực.
- Xuồng cứu sinh vũ trụ: Phương tiện được Doraemon sử dụng để truy tìm UFO đã lấy thiết bị trò chơi.
- Máy ảnh trễ giờ: Tái hiện hình ảnh của sự việc đã xảy ra tại một địa điểm, giúp nhóm Nobita tìm ra tung tích Star Crash Game.
- Cánh cửa thần kỳ: Không thể đưa nhóm về Trái Đất vì khoảng cách đã vượt quá phạm vi hoạt động.
- Đèn đông cứng: Biến Angolmois từ trạng thái vô định hình thành một khối rắn không thể tiếp tục hấp thụ vật chất.
- Nhãn bay dùng trong vũ trụ: Được gắn lên Angolmois để đưa hắn về phía hố đen.
- Tàu mẹ Gaia: Siêu tàu di dân chứa cả một thành phố và là trung tâm của Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà.
Sản xuất
Bộ phim do Tsutomu Shibayama đạo diễn, Nobuaki Kishima viết kịch bản và Sadayoshi Tominaga phụ trách giám sát hoạt họa. Các nhà sản xuất gồm Toshihide Yamada, Junichi Kimura và Atsushi Kaji. Thông tin lưu trữ của Hiệp hội các nhà sản xuất phim Nhật Bản xác nhận phim dài 93 phút, được Toho phát hành và do Shin-Ei Animation, Shogakukan cùng TV Asahi sản xuất.
Phần thiết kế cơ khí do Kazutaka Miyatake thực hiện với sự hợp tác của Studio Nue. Nhiều phương tiện trong phim được lấy cảm hứng từ sinh vật biển: tàu của Lian mang hình dáng giống cua, chiến đấu cơ gợi nhớ đến ốc anh vũ, trong khi căn cứ của Độc lập quân có đường nét tương tự một con bạch tuộc.
Đây cũng là tác phẩm đánh dấu việc loạt phim sử dụng âm thanh Dolby Digital 5.1 tại một số rạp. Phần hình ảnh tập trung vào không gian sâu, những hành tinh xa lạ và các thiết kế tàu vũ trụ quy mô lớn hơn nhiều phim trước đó.
Âm nhạc
Âm nhạc trong phim do Senri Oe và Katsumi Horii phụ trách. Ca khúc mở đầu là “Doraemon no Uta” do Satoko Yamano trình bày.
Ca khúc kết thúc “Kisetsu ga Iku Toki” được thể hiện bởi nhóm nhạc SPEED. Giai điệu mang sắc thái hoài niệm, phù hợp với chủ đề chia tay và cuộc sống trôi dạt giữa các vì sao. TV Asahi cũng xác nhận đây là ca khúc chủ đề của bộ phim trong trang lưu trữ loạt phim điện ảnh.
Phát hành
Phim được Toho phát hành tại Nhật Bản ngày 6 tháng 3 năm 1999. Tác phẩm được chiếu trong cùng chương trình với phim ngắn Nobita no Kekkon Zenya và một phim thuộc loạt The Doraemons. Ngày phát hành và thời lượng 93 phút được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu của Eiga.com.
Hiện chưa có nguồn đáng tin cậy xác nhận bộ phim từng được phát hành thương mại tại rạp Việt Nam. Tác phẩm chủ yếu được khán giả Việt Nam biết đến qua truyền hình, băng đĩa và những phiên bản lồng tiếng hoặc thuyết minh phát hành sau này.
Doanh thu
Hiệp hội các nhà sản xuất phim Nhật Bản công bố chương trình chiếu ghép gồm Nobita – Vũ trụ phiêu lưu kí và hai phim ngắn đi kèm đạt ¥2 tỷ doanh thu phân phối tại Nhật Bản trong năm 1999.
Con số này không hoàn toàn tương đương với doanh thu bán vé hiện được sử dụng trong báo cáo phòng vé. Vì vậy, không nên tự động quy đổi ¥2 tỷ thành một mức doanh thu phòng vé ước tính nếu không ghi rõ phương pháp tính.
Chủ đề và ý nghĩa
Bảo vệ môi trường
Số phận hành tinh Lagna cho thấy một nền văn minh dù có công nghệ tiên tiến vẫn có thể tự hủy diệt nếu khai thác thiên nhiên quá mức. Trái Đất trở thành hình ảnh đối lập: một hành tinh vẫn còn cây cối, đất đai và hệ sinh thái tự nhiên nhưng có nguy cơ đi vào con đường tương tự.
Người tị nạn giữa các vì sao
Cư dân Hạm đội Phiêu lưu Ngân Hà không phải những kẻ xâm lược ngay từ đầu. Họ là những người đã mất quê hương và buộc phải sống qua nhiều thế hệ trên tàu. Bộ phim phân biệt rõ giữa mong muốn tìm nơi sinh sống bằng đối thoại với tham vọng chiếm đoạt thế giới khác bằng vũ lực.
Sự thao túng bằng nỗi tuyệt vọng
Angolmois không tự mình xây dựng toàn bộ Độc lập quân. Hắn lợi dụng sự mệt mỏi và tuyệt vọng của Liebert để biến một người cha có trách nhiệm thành công cụ chiến tranh. Điều này khiến xung đột của bộ phim không chỉ nằm ở công nghệ mà còn xuất phát từ những điểm yếu trong tâm trí.
Tình bạn vượt qua khác biệt
Các nhân vật đến từ những hành tinh và chủng loài hoàn toàn khác nhau nhưng vẫn có thể trở thành bạn bè. Doraemon và Log, Nobita và Lian, Shizuka và Freya, Jaian cùng Gorogoro tạo thành những cặp nhân vật phản chiếu lẫn nhau trong suốt hành trình.
Thông tin bên lề
- Đây là phim điện ảnh dài thứ 20 của loạt Doraemon.
- Tác phẩm được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 20 năm anime truyền hình và loạt phim điện ảnh, đồng thời gắn với dịp kỷ niệm 40 năm TV Asahi.
- Phần danh đề cuối phim sử dụng những hình ảnh tưởng niệm hành trình của 20 bộ phim điện ảnh đã được sản xuất tính đến năm 1999.
- Phim sử dụng nhiều bảo bối hơn một số phần điện ảnh khác. Thử thách chủ yếu nằm ở việc lựa chọn và phối hợp bảo bối phù hợp với từng tình huống.
- Nhạc phim đánh dấu sự hợp tác giữa Senri Oe và Katsumi Horii. Từ những phim sau, Horii tiếp tục đảm nhận vai trò soạn nhạc chính cho loạt phim trong một thời gian dài.
- Nhân vật Freya được xây dựng như một nhân vật trung gian, không hoàn toàn thuộc phe thiện hoặc phe phản diện trong phần lớn câu chuyện.
- Tựa phim tiếng Nhật “Uchū Hyōryūki” có thể hiểu là “ghi chép về cuộc trôi dạt trong vũ trụ”, nhấn mạnh hành trình mất phương hướng của nhóm Nobita lẫn cuộc sống lưu vong kéo dài của hạm đội.
